Pep hini eus an div dalmerenn o tont, a-zehou eus ar c'hef brec'h-penn, agleiz eus gwareg an aortenn war eeun, hag o kavaziñ etre karotidenn diabarzh, talmerenn an empenn, ha karotidenn diavaez, talmerenn an dremm.
Tanijenn ha fibroz ar forzhioù bestl o tizhout ar gourev goude 30 vloaz, o tevoudañ tamm ha tamm an anvoll anezho hag ar bestlanred ; dianav e arbenn, alies e c'hoarvez kevret gant ur c'holonfo angreizhek, kleñved Crohn pe ur c'holangiokarkinom.
Anaezad hêrezhel treuzkaset er mod aotozomek enkilek, naouus dre anniñv ar blevanoù kreniat epitelel, o tevoudañ adalek an oad kentañ frifoioù arreat, da rouestladoù dezho godfoioù, bronkezfoioù, usvoll bronkez ; difiñv ha gaonac'h e vez ar spergelligoù ; ur wech diwar div e stader ur situs inversus.
Naoued avu dibaot, o teraouiñ a-sil goude pemont vloaz gant ar merc'hed peurliesañ, da azon kentañ dezhañ un debron ha, da heul, un ikter henek doues pe douesoc'h, terzhienn, troazhvestlegezh ha livrezh reol an oulennoù, un avu tev ha kalet, ur felc'h usventek, ur gwadusvec'h bilirubin, kolesterol, lipid hollel ha fosfatazoù alkaliek ; e-kerz an dedro emdarzh, marvus bepred dindan 5 bloaz ent keitat, e tinod ksantomoù kroc'hen, misug, dirazekaat, uswask porzhel ; ar prederiadur nemetañ eo treuzplantadur an avu ; dianav eo an arbenn : kevarguziñ a reer ur wikefre unanhangaeel, un tizhad viruzel, un orin hilel.
Anvad a lakaer war an empennfoioù dibar diwar ur viruz hennadet : viruz ar gonnar, enteroviruz (viruz kleñved Heine-Medin, viruz Coxsackie, ECHO), arboviruz (stroll A renket er genad Alphavirus, stroll B renket er genad Flavivirus) (sl. arbovirose, echovirus, encéphalite virale).
g. hennadekKleñved dianav e arbenn, naouus dre usniver an hemati (etre 7.106 ha 9.106 dre mm³) a-geñver gant ur gwezhierezh reñverek eus ar mel eskern, a renker e stern an azoniadoù melneriñ ; marvus dindan 10 pe 15 vloaz dre dromboz pe dre leukemiezh ; an dedro a c'horrekaer dre wadadoù, kimigurañ pe skinobergurañ (60Co, 32P).
Anaez dic'henezhadel hêrezhel o teraouiñ peurliesañ en oad kentañ, naouus ent klinikel dre wanidigezh argammedek hag isteñv anat pe get strolloù kigennoù loet a-gemparzh, ar re gentañ tizhet o vezañ kigennoù gwrizienn an izili, ent neuziadurel dre anafoù kantet er gwiad kaher hep darallad naouadus en nerveg kreiz pe drobarzh ; deskrivet ez eus bet lies furm hervez lec'h deroù an isteñv : rizh gaouusteñvel Duchesne (Gl. type pseudohyper-trophique de Duchesne, an hini paotañ ha grevusañ (sl. paralysie ou myopathie pseudohypertrophique), ar rizh Leyden-Moebius (sl. Leyden-Moebius : myopathie de ∼ ), rizh fas-skoaz-brec'h Landouzy-Déjerine, rizh yaouerel Erb, rizh Gowers pe miopatiezh an eizhaennoù (Gl. myopathie distale), h.a..
NOTENN : Lezet 'm eus an anvad miopatiezh war ar c'hahernaoued kentael argammedek en askont da dalvoud istorel an termen roet d'ar furm gentañ dizoloet eus ar c'hleñved.
Kleñved hêrezhel treuzkaset er mod aotozomek trec'hek, naouus ent neuziadurel dre un nervennfo entremezel a 'n nervennoù trobarzh gant usteñv feur Schwann ha darallad ar mielin ; ent klinikel dre ur seizi gant ur c'haheristeñv o tizhout an eizhaennoù, kahergrehadoù, distummadur an treid (treid kleuz), treuzrakwar, steuz an damougoù, iseraez, usvent an nervennoù trobarzh ha gorrekaat an nervren enno ; deraouiñ a ra an anaez er vugeliezh, dre an izili traoñ, ha dedreiñ gorrek kenan ; div furm anezhañ a ziforc'her, deanvet rizh Dejerine-Sottas ha rizh Pierre Marie ; deskrivet ez eus bet ivez furmoù gant treuzkas aotozomek enkilek, dibaot, kentratoc'h o deroù, herrekoc'h ha rustoc'h o dedro.
Ditour elfennel eus un areg gouleviñ.
Gwezhiadur elfennel en ur reizhiad korvoiñ en araez da vezañ funiek pe gorrc'houlevek.
Senenn ar gediadenn revel etre ar gerent, arsellet pe dianreet diwar arverkoù hag eriunellet gant ar bugel. Deveizet e vez peurliesañ evel un taol feulster a-berzh an tad.
Pleustr ar bredelfennerezh a zegasas Freud da reiñ pouez bras-ouzh-bras d’ar senenn ma en em wel ar bugel oc’h arvestiñ ouzh embaradenn e gerent : anezhi “un elfenn a vank ral a wech e teñzor an eriunelloù diemouez gant an holl neurozeion”.
Intentet e vez gant ar bugel ar gediadenn evel un argad a-berzh an tad e-ser un darempred sadomazoc’hek ; devoudañ a ra ur broud revel er bugel en ur bourchas ur skor da enkrez ar spazhadur ; deveizet eo e stern un arlakadenn revel bugel evel kediadenn dre ar fraezh.
Ar gudenn arzaelet gant Freud ha Jung e-kerz un hir a vreutadenn e voe houmañ : hag eñ zo ar gentsenenn an eñvor diwar un darvoud trael buhezet gant ar gouzrec’h pe un eriunell hep-mui ? Meno Freud a luskellas etre daou bar pellañ : pe trael e vez ar gentsenenn hag a-zianwerc’h eo e vez meizet gant ar bugel, pe ar frouezh eo da gileriunelloù (Zurückphantasieren), an draelezh o pourchas un nebeut arverkoù koulskoude (trouzoù, embaradenn loened). Pezh a fell da Freud arzerc’hel, a-enep Jung pergen, eo ar c’heal ez eo ar gentsenenn lodek e tremened — unandarzhel pe hildarzhel — an hinienn hag ez eus anezhi un darvoud, gwengelek marteze, hogen bezant a-raok nep eulad degaset a-zianwerc’h.
Anaez o naouiñ ent klinikel dre un divigad loc'hadel pikernennek o tarvezout goude 50 vloaz, o teraouiñ en izili traoñ, o tedreiñ ent argammedek hag ent neuziadurel dre un tizhad digen eus an neuron loc'hañ kreiz. Tud 'zo a sell outañ evel ur seurtad skleroz kostezel kaheristeñvus.
Anaez naouus dre neridigezh gwiad limfoidel ar felc'h : furm a limfadenomatoz anleukemek.
Krafaelañ ur gouli e-pad an eurvezhioù kentañ.
Desezañ a reer an neudennoù goude bezañ naetaet ur gouli ha mar dedro en un doare bastus e vo stardet an neudennoù war-dro ar 5t deiz.