Preder
accident (génér.)darvoud g. -où ― Geriadur ar verdeadurezh

Les avis d'urgence aux navigateurs (AVURNAV) intéressent la sécurité immédiate à la mer ; ils concernent les accidents qui viennent de se produire : feu éteint, bouée disparue, épave en dérive, etc.

Ar gouzavioù mallus d'ar voraerion (GOUMAMO) a denn d'ar surentez rageeun war vor, eleze da gement darvoud o paouez c'hoarvezout : goulou marv, boue steuziet, pellkas war ziruz, h.a.

  • ~ de terrain turumell b.-où
  • Catamarans et dériveurs de sport peuvent accoster une plage et en appareiller même si celle-ci comporte toutes sortes d'accidents de terrain et d'obstacles naturels.

    Katamaranoù ha levrerioù sport a c'hell abourzhañ un draezhenn hag aremodiñ diouti ha pa ve warni turumelloù ha skoilhoù natur a bep seurt.

allumer (génér.)enaouiñ ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ un appareil électrique enredañ ur benveg tredan
appareil (génér.)benveg g. binvioù, benvegad g. -où, ardivink g. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ à gouverner gouarnal g.-où
  • L'appareil à gouverner d'un bateau de plaisance peut comprendre :

    – le gouvernail composé du safran, de sa mèche, des aiguillots, des femelots, de l'étambot, du talon d'étambot, de la barre (soit barre franche avec ou sans stick, soit barre à roue),

    – les organes de transmission du mouvement de la roue à la mèche du safran (soit mécaniques : secteur, drosses, vis à double filetage, etc., soit électromagnétiques).

    Gouarnal ur baleanter a c'hell c'hoarvezout eus :

    – ar stur amparet gant al lev hag ar paler, an draenoù, ar c'hounioù, ar stambod, ar gastrigenn, ar baol (paol rez gant pe hep distroenn, pe baol rodek),

    – ar stignadoù, ha pa vent treloc'hel (gennad, drosoù, biñs daousazil, h.a.) pe dredanwarellel, o treuzkas fiñvoù ar rod da baler al lev.

  • ~ de navigation électronique ardivink tevezañ elektronek
  • ~ de servitude ardivink mavek, ardivink gwazañ
  • ~ électrique benveg tredan
  • ~ radio skinvenveg g.-où
  • ~ radio émetteur skingaser g.-ioù
  • ~ radio émetteur-récepteur kaspaker g.-ioù
  • ~ radio récepteur benveg radio, paker g.-ioù, skinbaker g.-ioù, skingomzer g.-ioù
  • ~ traditionnel ardivink henvoazel
  • ~ VHF benveg GUT
  • Réglage de la puissance de l'appareil VHF.

    Reizhañ galloudezh ar benveg GUT.

bande (génér.)lurell b. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ de protection lurell wareziñ
  • ~ de ris lurell riz
  • Sur certaines voiles sont cousues de part et d'autre des bandes de ris, c'est-à-dire des renforts comportant chacun une file de petits rabans qu'on nomme garcettes.

    War gouelioù 'zo e vez gwriet diouzh an daou du lurelloù riz, eleze bandennoù kreñvaat gant pep a steudad rabankoù bihan anvet surnoioù.

  • ~ latérale unique : (sl. BLU)
  • ~ réfléchissante lurell disvannus
  • Sur les brassières sont collées des bandes réfléchissantes qui sont une aide pour repérer un homme à la mer.

    An drogedoù zo peget outo lurelloù disvannus a vo ur skoazell da spislec'hiañ un den kouezhet er mor.

  • ~ Velcro lurell Velkro
biais (génér.)beskell b. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • dans le ~ a-dreuzveg
  • Un tissu est constitué de deux nappes de fils entrecroisés : une nappe longitudinale, la chaîne ; une nappe transversale, la trame. Si le tissu est sollicité dans le sens des fils il ne se déforme pratiquement pas ; par contre s'il est sollicité dans le biais il se déforme beaucoup.

    Ur gwiad zo graet gant daou welead neud kroazigellet : unan diahed a ya d'ober ar steuñvenn, egile diadreuz, an anneuenn. Mar bez sachet a-greiztu war ar gwiad, ne vo ket distummet nemeur, hogen sachet warnañ a-dreuzveg e vo distummet bras.

  • de ~, en ~ a-veskell
  • Au moteur, il faut accoster un quai de biais.

    Dre geflusker, e ranker abourzhañ ur c'hae a-veskell.

  • en ~ par rapport à a-veskell war
  • Les cale-pieds arrière sont parallèles à l'axe longitudinal de la planche à voile, les cale-pieds avant sont en biais par rapport à cet axe.

    Kenstur da ahel diahed ar planken dre lien emañ ar soukennoù adreñv, a-veskell dezhañ emañ ar soukennoù araok.

bout [bu] (génér.)beg g. -où, penn g. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ d'un cordage : (sl. extrémité)
  • ~ de bôme beg gwibl
  • ~ de pied beg troad
  • La dérive pivotante d'une planche à voile est manœuvrée du bout du pied.

    Gant beg an troad e vez embreget angell dro ur planken.

  • ~ de tangon beg marl
  • Le tangon est l'espar qui, aux allures portantes, permet de déborder du côté au vent le point d'amure du spi ou le point d'écoute du foc. Son extrémité fixée au mât se nomme le talon, l'autre, le bout.

    Ar marl zo ar sparr en araez da bellaat en erwent min ar spi pe kilgorn ar fok pa vezer en ur c'herzhed a-du. Ar penn staget ouzh ar wern a anver ar seul, ar penn all ar beg.

  • ~ de wishbone beg boucheg
  • ~ à ~ penn ouzh penn
  • en ~ de course
  • Sur l'écoute de foc on fait un nœud en huit à son extrémité ; sur l'écoute de grand-voile on en fait un à l'endroit approprié pour qu'il se bloque dans la poulie juste avant que la bôme en bout de course ne vienne heurter un hauban.

    War ar skout fok e reer ur skoulm eizh el lost anezhañ ; war ar skout bras e vez graet el lec'h azas evit ma chomo gennet gant ar pole dres a-raok d'ar gwibl mont, e dibenn treug, da stekiñ ouzh un obank.

brouillard (génér.) # brumelatar g. -où ; (météo.) lusenn b. -où ; (sl. brume) ― Geriadur ar verdeadurezh

Dans les bulletins météo les termes brume et brouillard sont employés si la visibilité est respectivement inférieure à 5 km et 1 km.

Er c'hannadigoù hinouriezh ez arverer an termenoù brum ha lusenn pa vez a-getep an hed gwel bihanoc'h eget 5 km hag 1 km.

brume (génér.) # brouillardlatar g. -où ; (météo.) brum g. -où ; (sl. brouillard) ― Geriadur ar verdeadurezh

Même dans la brume, un point de repère demeure fidèle : c'est le fond de la mer dont la connaissance, grâce au sondeur, peut fournir des indications de toutes sortes.

El latar zoken e chom goueled ar mor ur spisverk divrall dre berzh ar gwehentadoù a bep seurt pourchaset gant ar sonter.

  • ~ de chaleur lugenn b.-où
  • en cas de ~ épaisse pa vez doues al latar
  • sans ~ dilatar
calme adj. (en parlant de la mer) (génér.)sioul ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ ~ sans ride (chiffre 0 du code) plaen (sifr 0 ar voneg)
  • ~ ~ ridée (chiffre 1 du code) roufennek (sifr 1 ar voneg)
centre (génér.)kreiz g. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • C~ Atlantique Kreizatlantel g.
  • En météorologie marine on distingue les domaines suivants :

    – côtier jusqu'à 20 M des côtes. Ex. : le proche Atlantique,

    – du large : jusqu'à 200 M des côtes,

    – du grand large. Ex. : le centre Atlantique.

    En hinouriezh vor e tiforc'her :

    – ar morva aodel betek 20 M diouzh an aod. Sk. : an Nesatlantel,

    – ar morva donvorel betek 200 M diouzh an aod. Sk. : ar C'hrennatlantel,

    – ar morva keinvorel. Sk. : ar C'hreizatlantel.

  • ~ d'action gweredvan g.-où
  • ~ d'un bateau kreiz g.-où ur vag, poent g. kreiz ur vag
  • ~ d'une cage de ridoir lodenn greiz ur gaoued rennell
  • ~ d'une dépression kreiz un izelvan
  • Il importe de ne pas se laisser abuser par l'accalmie qui survient en général lorsqu'on se trouve près du centre de la dépression.

    Arabat bezañ touellet gant an davadenn a c'hoarvez dre vras pa vezer tost da greiz an izelvan.

  • ~ de carène kreiz bronn
  • Le centre de carène est le centre de gravité du volume d'eau déplacé par la carène du bateau.

    Kreiz bronn a reer eus kreiz kerc'hell an ec'honad dour dilec'hiet gant bronn ar vag.

  • ~ de dérive kreiz diruz
  • Le centre de dérive est le point où s'applique la composante horizontale de la résultante des forces exercées par l'eau sur la partie immergée du bateau.

    Ar c'hreiz diruz zo anezhañ ar poent ma emañ arloet kedrann diazremm ar pengennad eus an holl nerzhoù arloet gant an dour ouzh lodenn beuzet ar vag.

  • ~ de gravité kreiz kerc'hell
    • ~ ~ d'un corps kreiz kerc'hell ur c'horf
    • ~ ~ d'un polygone kreiz kerc'hell ul lieskorn
    • ~ ~ d'une voilure kreiz kerc'hell ul lien
  • ~ de la Terre kreiz an Douar
  • La latitude du phare du Creac'h est 48° 28', c'est-à-dire que la droite imaginaire reliant Creac'h au centre de la Terre fait avec le plan de l'équateur un angle de 48° 28'. À cet angle correspond une distance à la surface du globe. La minute de latitude équivaut à 1852 m. Cette distance a été retenue comme unité de mesure : c'est le mille marin.

    1 minute de latitude = 1 mille marin = 1852 m.

    Le phare du Creac'h est à 48 x 60 + 28 = 2908 M de l'équateur.

    48° 28' eo ledred tour tan Ar C'hrec'h, e gerioù all, ez eus etre plaenenn ar c'heheder hag an eeunenn derc'hek a ya eus Ar C'hrec'h da greiz an Douar ur c'horn par da 48° 28'. Gant ar c'horn-mañ e klot ur pellder war c'horre an Douar. Kevatal eo ar munud ledred da 1852 m. Ar pellder-mañ zo bet dibabet da unanenn vuzuliañ : ar vill vor eo.

    1 munud ledred = 1 vill vor = 1852 metr.

    Emañ tour tan Ar C'hrec'h 48 x 60 + 28 = 2908 M diouzh ar c'heheder.

  • ~ de poussée vélique # ~ de voilure kreiz aervount
  • Le centre de poussée vélique est le point d'application de la résultante des forces exercées par le vent sur toute la partie émergée du bateau, et non pas uniquement sur les voiles. Il coïncide approximativement avec le centre de gravité de la voilure, mais sa position dépend essentiellement du creux des voiles. Si le centre de poussée vélique est situé en avant du centre de carène, le voilier a tendance à abattre, il est mou ; dans le cas inverse il a tendance à lofer, il est ardent.

    Kreiz aervount a reer eus poent arloañ pengennad an nerzhoù arloet gant an avel ouzh lodenn diveuz ar vag, ha n'eo ket ouzh al lien hepken. Arun emañ gant kreiz kerc'hell al lien tamm pe damm, e savlec'h o vezañ e dalc'h kev ar gouelioù. Pa vez ar c'hreiz aervount en-araok d'ar c'hreiz bronn eo tuet ar gouelier da olentiñ, lent eo ; en degouezh kontrol, e vez tuet da lofiñ, feuls eo.

  • ~ de pression gwaskvan g.-où
  • La direction et la force du vent, la variation de la pression et par conséquent la formation des ensembles nuageux et des hydrométéores sont intimement liées aux évolutions des différents centres d'action que sont entre autres les anticyclones et les dépressions.

    Roud ha nerzh an avel, argemmoù ar gwask ha, da heul, stummadur ar c'hoabr hag an dourebrennoù zo e dalc'h an treug eus gwaskvanoù diseurt, en o zouez an uhelvanoù hag an izelvanoù.

  • C~ Opérationnel de Surveillance et de Sauvetage (CROSS) Kreizenn Wezhiadel Evezhiañ ha Saveteiñ (KGES)
chantier (génér.)chanter g. -ioù ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ d'entretien chanter trezerc'hel, trezalc'herezh b.-ioù
  • ~ de réparation chanter ratreañ, ratreerezh b.-ioù, loueratreerezh b.-ioù
  • ~ naval # atelier de constructions navales chanter g.-ioù (bigi), lestrsaverezh b.-ioù, louesaverezh b.-ioù ; (sl. charpenterie)
crocher (génér.)kregiñ e, e-barzh ; tapout krog e, e-barzh ; krogennañ ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ à l'aide d'une gaffe bideviañ
  • ~ un anneau krogennañ un anell
  • ~ (en parlant de l'ancre) krapañ, chom krap
  • L'ancre à jas croche sur tous les fonds où une ancre peut crocher : sable, vase, gravier, herbier et même roche où il arrive qu'elle reste crochée et que l'on ne puisse plus la décrocher.

    Un eor jal a grap e kement goueled ma c'hell un eor krapañ : traezh, lec'hid, grouan, gwalazeg ha reier zoken lec'h ma c'hoarvez dezhañ chom karreget, eleze hep ma c'hallfed e zigrapañ diouzh ar c'herreg.

double (génér.)daouel, a-zaou, doubl ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ (en parlant d'un nœud) par
  • ~ = à deux places daoublas
  • ~ emploi daouarver g.-ioù
  • en ~ (en parlant d'un cordage, d'une amarre &) mont-dont, e doubl
drapeau (génér.)banniel g. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • laisser partir une voile en ~ lezel ur ouel da vont a-flap, da vont a-stlak
équipage (génér.)skipailh g. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ expérimenté skipailh arroutet, skipailh kevarouez
  • ~ manœuvrant = apte à manœuvrer skipailh deleviat
  • ~ réduit skipailh argrenn
  • ~ rompu aux manœuvres de port skipailh akourset ouzh an deleviadoù porzhiañ, skipailh gourdon ouzh an deleviadoù porzhiañ
état (génér.)stad b. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ d'équilibre kempouez g.-ioù, stad kempouez
  • ~ de charge d'un accu stad bec'hiañ un daspugner, bec'hiad g.-où un daspugner
  • ~ de la mer stad ar mor
  • La description de l'état de la mer dans l'échelle Beaufort reste imprécise sur la hauteur des vagues, parce que celle-ci dépend non seulement de la force instantanée du vent, mais encore de la durée de son action et du fetch.

    Stad ar mor zo deskrivet diresis e skeuliad Beaufort evit a sell ar gwag dre ma vez o sav e-dalc'h nerzh kentizhel an avel ha padvezh he gweredoù, hag e-dalc'h ar fetch.

  • ~ gazeux, liquide, solide, vapeur stad aezhel, liñvel, sonnel, burezh
  • "~ imminent" "stad kevogos"
  • ~ initial stad derou
  • en bon ~ e ratre
ferrure (génér.)klav g. -ioù, -ier ― Geriadur ar verdeadurezh

Sur un dériveur, le tangon est symétrique, c'est-à-dire que ses deux extrémités sont identiques : elles comportent toutes deux une ferrure dans laquelle le bras peut coulisser.

Kemparzhek eo marl ul levrer, eleze peurheñvel eo an daou benn anezhañ, dezho pep a glav ma c'hell ar rañjenn linkañ.

  • ~ articulée klav kenvell
  • ~ de barre de flèche klav brankod
  • ~ de bôme klav gwibl
  • ~ de safran klav lev
garant (génér.) ― Geriadur ar verdeadurezh

En mer, la route est à inventer. Les documents, les points de repère dont on dispose, les techniques qui permettent de se situer sont en quelque sorte les garants de cette liberté : pour se rendre d'un point à un autre il n'y a pas de route toute faite, c'est à chacun d'imaginer la sienne selon les circonstances et selon son bon plaisir.

War vor e rank ar merdead imbroudiñ e hent. An teulioù, ar spisverkoù en e gerz, ar c'halvezderioù desezañ zo, en un doare, gwarantoù e frankiz : evit mont eus ur poent d'egile n'eus ket a hent digemm, da bep merdead da zibab e hini diouzh an dro hag evel ma kar.

gêner ― Geriadur an armerzh
  • (importuner) direizhañ ; diaezañ
  • sans nous gêner nous pouvons vous laisser cela hep en em derriñ e c'hellomp dioueriñ kement-se deoc'h
  • -é (situation) berr warnañ
  • (habituellement) berrek
  • (faire obstacle) skoilhañ
  • gêner les intérêts de quelqu'un skoilhañ lazioù unan bennak
génér- ― Geriadur ar vezekniezh

administré par voie générale diounezet dre an hent hollek affection générale anaez hollek anesthésiques généraux et locaux dieraezerioù hollek ha lec'hiek cancer généralisé kankr holleget cataplexie générale ou partielle darsouz hollek pe darnek décoloration des cheveux partielle ou générale dislivañ ar blev darnel pe hollel épilepsie généralisée droukfell hollek état général stad hollek généra-lisation secondaire hollegadur eilvedel générateur de radiothérapie ganer skingurañ générateur de rayons X ganer skinoù X malformation génératrice d'hémorragies kammneuziad dec'hanus da wadliñvoù médicament générique lia genadel terme générique termen genadel, anvad genadel, anvad rumm.

glisser (génér.)riklañ ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ hors de l'étreinte du sauveteur (en parlant d'un homme à la mer en passe d'être repêché) dirampañ eus briata ur saveteer
  • se ~ dans une bouée couronne (em)silañ en ur boue dargreiz
haler (génér.)sachañ ― Geriadur ar verdeadurezh
  1. v. intr.
    • ~ sur le gréement sachañ war ar stramm
  2. v. tr.
    • ~ un bateau
      • ~ ~ à terre : (sl. tirer)
      • ~ ~ par le point d'embelle ramokañ ur vag dre ar poent dargreiz
    • ~ un câblot, une chaîne sachañ ur chabl, ur chadenn
humidité (génér.)glebor g. ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ # quantité de vapeur d’eau contenue dans l’air gleboregezh b.
  • ~ absolue gleboregezh dizave
  • ~ relative gleboregezh daveel
  • Pour le météorologiste, il est un paramètre qu'il est indispensable de connaître : l'humidité, c'est-à-dire la quantité de vapeur d'eau contenue dans l'air, mais la mesure de l'humidité absolue est difficile et les mesures d'humidité relative ne sont pas toujours précises.

    An hinour a rank derc'hel kont eus un arventenn diziouerus : ar c'hleboregezh, eleze ar c'hementad burezh en aer, nemet diaes eo muzuliañ ar c'hleboregezh dizave, ha diresis muzuliadoù ar c'hleboregezh daveel.

incliner (génér.)stouiñ ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ un mât en arrière drekstouiñ ur wern ; (sl. quête)
  • ~ un mât en avant rakstouiñ ur wern
indicateur (génér.)meneger g. -ioù ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ de direction du vent : (sl. manche à air)
  • ~ de niveau rezverker g.-ioù
  • ~ de vitesse : (sl. speedomètre)
lame (génér.)laonenn b. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ de ciseau laonenn gizell
  • ~ de scie à métaux laonenn heskenn war vetal
  • ~ de tournevis laonenn viñser
latitude (génér.) ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ d'action , dibab ober, frankiz ober, goar ober
  • Le voilier pourra confectionner une voile presque idéale s'il a toute latitude pour choisir le matériau et la coupe.

    Ar goueliour a c'hallo oberiañ ur ouel hogos derc'hek gant ma vo lezet da zibab an dafarenn hag ar mod kemenañ.

  • ~ de manoeuvre dibab g.-où deleviañ, frankiz b.-où deleviañ, goar g.-où deleviañ
ligne (génér.)lin g. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ d’arbre desteudad g.-où ar paler
  • ~ de garcettes steudad b.-où surnoioù
  • ~ de mouillage # mouillage lin fesañ, lin eoriañ
  • À bord des annexes il convient d'embarquer un mouillage constitué d'un câblot de 150 mètres et d'une ancre de 3 kilos.

    Deuet mat e vo lakaat e bourzh ar skefion ul lin fesañ amparet gant un eor 3 kg stag outañ ur chabl 150 m.

    Grâce à l'annexe on peut porter une ancre soit pour affourcher, soit pour se déhaler en cas d'échouement. L'équipage embarque dans l'annexe le mouillage complet : l'ancre d'abord, puis le câblot ou la chaîne convenablement disposés.

    Gant ar skaf e c'haller dougen un eor ken evit kavaziñ, ken evit disachañ e degouezh un entraezhad. Ar skipailh a laka er skaf al lin fesañ klok : da gentañ an eor, d'an eil ar chabl pe ar chadenn stalet evel ma tere.

  • ~ de Nylon & lin Nilon &
  • ~ de pêche lin lazheta, lin pesketa
  • ~ de quai fun b.-ioù gae, fun a vourzh da gae
  • ~ de traîne lin stlej
  • ~ de vie lin gwareziñ
  • ~ électrique linenn dredan
  • ~ graduée lin dereziet
  • ~ téléphonique linenn bellgomz
losange (génér.)lankell b. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ # élément du haubanage laoz b.-ioù
  • En raison de son prix et de sa fragilité, le monofil, dit encore rod, n'est utilisé pratiquement que sur les bateaux de course pour le gréement des guignols et des losanges.

    An driklenn, bresk ha koustus, ne vez arveret nemet war ar bigi red evit stalañ an arvrankoù hag al laozioù.

manœuvrer (génér.)deleviañ, leviata ― Geriadur ar verdeadurezh

La sagesse pour un débutant est de choisir un bateau qu'il sera capable de manœuvrer tout seul.

Fur eo an deraouad a zibabo e vag e doare ma vo gouest d'he deleviañ e unan.

  • ~ au moteur deleviañ dre geflusker
  • ~ sous foc seul deleviañ dre fok hepken
  • ~ une ancre embreger un eor
  • ~ une dérive embreger un angell
  • Pour s'assurer que la dérive ne prend pas trop de jeu, il faut au moins une fois par an la manœuvrer par en dessous. Cela peut se faire quand le bateau est à la grue, ou bien en amenant la dérive à l'horizontale : soit à flot en halant sur le gréement, c'est l'abattage en carène, soit à sec en couchant le bateau sur des pneus sans haler sur le gréement pour éviter la casse.

    Evit gwiriañ ha n'eus ket trec'houllo re vras gant an angell, e ranker ur wech ar bloaz da nebeutañ he embreger dre zindan, da skouer pa vez ar vag e-pign ouzh ar c'havr. An doare all zo lakaat an angell a-zremm, pe war flod dre sachañ war ar stramm, ar stlezañ eo, pe war ar sec'h dre c'hourvez ar vag war anroioù hep sachañ war ar stramm evit na derriñ tra.

  • ~ une sangle embreger ur senklenn
mécanisme (génér.)gwikefre b. -où, trevnad g. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ des forces gwikefre an nerzhoù, kenwered g.-où an nerzhoù
mer (génér.)mor g. -ioù ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ à marée mor mareek, mor ma vez mare, mor gant mare
  • ~ agitée (chiffre 4 du code) mor treboulet (sifr 4 ar voneg)
  • ~ belle (chiffre 2 du code) mor kaer (sifr 2 ar voneg)
  • ~ bordière mor kevel
  • ~ calme (génér.) mor sioul
  • ~ calme sans rides (chiffre 0 du code) mor plaen (sifr 0 ar voneg)
  • ~ calme ridée (chiffre 1 du code) mor roufennek (sifr 1 ar voneg)
  • ~ confuse mor fuilh, mor pilhennek
  • ~ contre courant mor rakpenn d'ar redenn
  • M~ d’Iroise Mor Ervoaz
  • ~ démontée mor diroll
  • ~ difficile mor diaes
  • ~ du vent mor a 'n avel, mor diwar avel
  • ~ dure mor kalet, gwallvor g.
  • ~ en mouvement mor lavik, mor o lavigañ
  • ~ énorme (chiffre 9 du code) mor dirveur (sifr 9 ar voneg)
  • ~ fermée mor kloz
  • ~ formée mor stummet
  • ~ forte (chiffre 5 du code) mor garv (sifr 5 ar voneg)
  • ~ grosse (chiffre 7 du code) mor rust (sifr 7 ar voneg)
  • ~ hachée # hirsute mor difezh
  • ~ impraticable mor dihebleustr, mor gourt
  • ~ mauvaise mor fall
  • ~ moutonnante = moutonneuse mor eonek
  • ~ peu agitée (chiffre 3 du code) mor brezik (3 ar voneg)
  • ~ peu formée mor amstummet, mor stummet nebeut
  • ~ peu profonde mor bas, mor amzon
  • ~ plate : (sl. ~ calme sans ride)
  • ~ profonde mor don, mor ervoaz ; (sl. abysse)
  • ~ ridée : (sl. ~ calme)
  • ~ sans marée mor hep mare, mor anvare
  • ~ territoriale # eaux territoriales mor gouvene, doureier gouvene
  • ~ très forte (chiffre 6 du code) mor reget (sifr 6 ar voneg)
  • ~ très grosse (chiffre 8 du code) mor fell (sifr 8 ar voneg)
  • ~ venant de face mor a-dal, mor a-benn
  • à basse ~ : (sl. marée)
  • "à la ~" "a-vourzh"
  • La valeur des secteurs des phares est mentionnée "à la mer", c'est-à-dire que les nombres exprimant la valeur des secteurs lumineux indiqués dans le Livre des Phares sont égaux aux nombres que le navigateur lit sur son compas.

    An tandioù a vez o gennadoù goulou meneget "a-vourzh", eleze dewerzhad ar gennadoù goulou a lenner e Levr ar Gouleier zo par d'an hini lennet gant an tevezer war e gompaz.

  • en ~ # à la mer er mor, war vor
  • par ~ dre vor
  • sur ~ war ar mor, war vor
moutonnement (génér.)maouter g. -ioù ; (hydrog.) eoniñ ― Geriadur ar verdeadurezh
niveau (génér.)live g. -où, rez g. -ioù ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ de compétence barregezh b.-ioù
  • L'aileron d'une planche est réglable et interchangeable pour permettre au véliplanchiste de l'adapter à son niveau de compétence.

    Soc'h ur planken a c'haller reizhañ hag amsaviñ diouzh barregezh ar plankener.

  • ~ de l'électrolyte live ar gevionenn
  • ~ de la mer live ar mor
  • ~ de mi-marée live hantervare
  • ~ de précision resister g.-ioù
  • ~ de réduction des sondes mann g.-où ar c'hartennoù, mann douradurel ; (sl. zéro des cartes)
  • ~ de référence live daveiñ
  • ~ moyen de la mer live etreat, live keitat ar mor
  • à plusieurs ~x e meur a live
  • au ~ (suivant signification)
    • ~ ~ de la mer e live ar mor
    • ~ ~ du moteur e kefin ar c'heflusker
    • ~ ~ du pied du mât e-harz ar wern
    • ~ ~ du point de fixation du wishbone e poent stagañ ar boucheg
    • ~ ~ du puits de dérive nes d'ar poull angell
    • ~ ~ du sol e live an douar, e live an tir
    • ~ ~ moléculaire e par ar molekul
  • ils sont au même ~ rez ha rez emaint
opération (génér.)gwezhiadenn b. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~s de manutention deleuñvadurioù l. (g.)
  • ~s préliminaires gwezhiadennoù l. (b.) prientiñ
organe (génér.)aozenn b. -où, organ g. -où, parzh g. -ioù ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~s de transmission stignadoù l. (g.) treuzkas
panneau (génér.)panell b. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ de pont skoutilh g.-où ; (sl. capot de pont)
  • ~ solaire panell b.-où heoldredan
passerelle (génér.)treuzell b. -où, tremenell b. -où, pontenn b. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ d’un navire briv g.-où
  • Par temps bouché on double le nombre des hommes de veille à la passerelle.

    En amzer dall e taougementer niver ar veilherion war ar briv.

  • ~ d'un ponton treuzell ur ponton
perdre (génér.)diankañ, koll ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ au courant kilañ ouzh ur redenn
  • ~ au vent kilañ ouzh an avel
  • ~ de l'énergie koll gremm
  • ~ la terre de vue de vue diwelout an tir, koll ar gwel eus an tir
  • ~ un naufragé de vue diwelout ur peñsead, koll ar gwel eus ur peñsead
  • la batterie ~d sa charge e vec'hiad a ya diouzh an daspugner ; (sl. décharger)
pièce (génér.)pezh g. -ioù, pezhienn b. -où, elfenn b. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ d'accastillage doudrevnenn b.-où
  • ~ de bois pezh prenn
  • ~ de rechange pezh erlec'hiañ
  • ~ de remplacement pezh amsaviñ
  • ~ du gréement pezh ar stramm, elfenn ar stramm ; (sl. élément du gréement)
  • ~ essentielle elfenn ret, pezh diziouerus
  • Pièce essentielle du gréement, le wishbone sert à établir la voile et permet au véliplanchiste de s'y accrocher ou de s'y suspendre.

    Ar boucheg, elfenn ret d'ar stramm, a ro tu d'ar plankener da astenn ar ouel ha da gaout krog enni pe da ispilhañ outi.

  • ~ maîtresse pezh diazez
  • ~ mécanique pezh treloc'hel
  • Une voile est maintenue par un ensemble de pièces mécaniques, mât et haubanage, qui augmentent la composante de traînée.

    Dalc'het e vez ur ouel dre un teskad pezhioù treloc'hel, gwern hag obankadur, a vrasa ar gedrann hersad.

  • ~ métallique pezh metal
  • ~ pour obturer un trou = romaillet dag g.-où, peñsel g.-ioù, dabon g.-où
    • ~ ~ sur une coque dag, peñsel
    • ~ ~ sur une voile dabon
  • ~s en contact pezhioù e kenstok
  • en ~s détachées e pezhioù distroll
  • Livrer le catamaran en pièces détachées.

    Dereiñ ar c'hatamaran a bezhioù distroll.

pince (génér.)piñsedoù l. ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ à linge glaned g.-où
  • Point n'est besoin d'être un parfait bricoleur pour fabriquer un loch de fortune à partir d'une planchette, d'un bout' et d'une épingle à linge.

    N'eo ket ret bezañ ur biteller ampart evit oberiañ ul lok ersezat diwar-bouez un elvenn, ur poell hag ur glaned.

  • ~ coupante gevel b.-ioù droc'h
  • ~ dans le tissu kurzh g.-où
  • Aujourd'hui la coupe des voiles est entièrement gérée par un ordinateur qui intègre tous les paramètres, qualité du tissu, déformation du mât, nombre de bandes de ris, etc., calcule lui-même l'importance et le nombre des pinces, établit le rond du guindant, propose un plan de coupe et pilote la machine qui va réaliser la coupe.

    Hiziv e vez ameilet ar c'hemenañ gouelioù penn da benn dre urzhiataer. Gougevaniñ a ra hemañ an holl arventennoù, perzhded ar gwiad, distummadur ar wern, niver al lurelloù riz, h.a., jediñ braster ha niver ar c'hurzhoù, savelañ bodadur al lamm, kinnig ur steuñv kemenañ ha sturiañ an ijinenn a gaso da benn ar c'hemenad.

  • ~ de serrage # vis de serrage biñs b.-où stardañ
  • ~ multiprise gevel lieskrog
  • ~-étau gevel grabanek
poignée (génér.)dornell b. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ automatique de wishbone gwalenn b.-où voucheg
  • La fixation du wishbone sur le mât de la planche se fait à l'aide d'une bague que l'on referme sur le mât, c'est le système de la poignée automatique.

    Stagadur ar boucheg ouzh gwern ar planken a vez graet dre ur walenn a brenner war ar wern hag anvet gwalenn emgefreek.

  • ~ arrière de wishbone dornell adreñv ur boucheg
  • ~ avant de wishbone dornell araok ur boucheg
  • ~ d’aviron dornell roeñv
  • ~ d’inverseur dornell duginer
  • ~ de trapèze dornell drapez
  • ~ des gaz dornell an dag
  • ~ du lanceur d'un hors-bord dornell lusker un ezvourzh
  • ~ noyée # ~ encastrée dornell enasket
poutre (génér.)treust g. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ reliant les deux coques d'un catamaran treuzellenn b.-où ur c'hatamaran
protection (génér.)gwarez g. -ioù ― Geriadur ar verdeadurezh
  • absence de ~ diouer a warez
  • assurer la ~ isothermique araezañ ar c'heitwrezañ
  • offrir une ~ contre reiñ gwarez diouzh
puissance (génér.)galloudezh b. -ioù ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ d'un appareil VHF galloudezh ur benveg GUT
  • ~ d'un jet d'hélice galloudezh strimp ur wibell
  • ~ d'un moteur galloudezh ur c'heflusker
  • ~ d'un ordinateur galloudezh un urzhiataer
  • ~ d'un signal sonore : (sl. intensité physique d'un son)
  • ~ d'un véliplanchiste nerzh ur plankener
  • ~ d'une voile galloudezh ur ouel
  • ~ de chauffe d'un réchaud galloudezh wreziñ un dommell
  • ~ disponible galloudezh hegerz
  • ~ électrique disponible galloudezh tredan hegerz
  • ~ lumineuse d'un feu : (sl. intensité lumineuse)
  • ~ maximale d'un moteur galloudezh uc'hek ur c'heflusker
  • ~ utile d'un moteur galloudezh arverek ur c'heflusker
  • à pleine ~ en e c'halloudezh leun
  • À pleine puissance on peut obtenir d'un navigateur par satellites l'entretien permanent de l'estime.

    Gant un tevezer dre amgerc'helloù en e c'halloudezh leun e c'haller derc'hel a-drebad an ardeb.

réaliser (génér.)aozañ, kas da benn, seveniñ, savelañ, kefleuniañ, gwerc'helaat ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ un équilibre kas ur c'hempouez da benn, savelañ ur c'hempouez
régate (génér.)regata g. -où ― Geriadur ar verdeadurezh

La régate est un bon moyen pour le plaisancier d'évaluer, par comparaison avec les autres bateaux, le bien-fondé de ses choix tactiques.

Un dro vat eo ar regata d'ar baleanter evit gwiriañ, dre geñveriañ ouzh ar bigi all, ha soliet reizh eo e zibaboù amdrevnañ.

  • ~ à l'aviron roeñvadeg b.-où
  • ~ en rond regata kelc'hiek
repérer (génér.)spislec'hiañ, dinoiñ ; (math.) dealfañ ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ le cap spislec'hiañ al ligorn
  • ~ un amer dinoiñ un naoudi
  • ~ une bouée dinoiñ ur boue
sec (génér.)sec'h ― Geriadur ar verdeadurezh
  • à ~ a-sec'h, dizour, war ar sec'h, war sec'h
  • à ~ de toile a-wern sec'h
  • au ~ war ar sec'h
support (génér.)skorañ, skor g. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ d'une couche de peinture = fond gousol g.-ioù